RSS
|
آبندان روستای رودبست با بیش از 150 هکتار وسعت و عمق متوسط 3 متر می باشد. رودبست یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان بابلسر می باشد که در فاصله 5 کیلومتری جنوب غربی شهر بابلسر واقع شده است.
 آب بندان های رودبست، تهدید یا نقطه قوت

شهرستان بابلسر با وسعت حدود 7/345 کیلومتر مربع معادل 4/1 درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان در قسمت مرکزی استان قرار گرفته و از شمال به دریای خزر، از جنوب به شهرستان بابل، از شرق به شهرستان جویبار و از غرب به شهرستان فریدونکنار محدود شده است. همچنین دارای 4 مرکز شهری، 4 بخش، 8 دهستان و 93 آبادی دارای سکنه است. این شهرستان از جمله مناطق استان مازندران است که فاقد مناطق مرتفع کوهپایه ای و کوهستانی است و تمام وسعت آن به صورت اراضی جلگه ای و دشتی نمایان است. حضور دشت های پست و جلگه ای موجب به وجود آمدن بیش از 14661 هکتار اراضی شالیزاری و 56 قطعه آبندان با ظرفیت آبگیری 16 میلیون لیتر شده است که عموماً آبگیری آنها از طریق ذخیره آب باران می باشد.
از جمله این آبندان ها، آبندان روستای رودبست با بیش از 150 هکتار وسعت و عمق متوسط 3 متر می باشد. رودبست یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان بابلسر می باشد که در فاصله 5 کیلومتری جنوب غربی شهر بابلسر واقع شده است. از جمله توانمندی‏های آبندان رودبست، می‏توان به تغذیه سفره آب های زیرزمینی و رو زمینی منطقه، کاربری آبزی‏پروری، آبیاری زمین‏های کشاورزی و اکوتوریسم اشاره کرد. علاوه براین محل زیست بسیاری از پرندگان مهاجر و بومی و پستانداران با ارزشی از قبیل گربه جنگلی، شنگ، راسو و مواردی از این قبیل می باشد. تغذیه آب های زیر زمینی و رو زمینی این آبندان به حدی می باشد که در فصل تابستان که منابع آبی بسیار محدود است و حتی زمانی که مناطقی که فاقد آبندان می باشند و چاهای کشاورزی آنها فاقد سطح قابل قبول آب برای کشت می باشد، این آبندان جوابگوی کشت بیش از هزار هکتار از اراضی برنج می باشد.
آب بندان رودبست به دلیل قرار گرفتن در محدوده‏ی ثبت‏شده‏ی جهانی تالاب بین‏المللی فریدونکنار و دارا بودن ویژگی‏های بی‏نظیر اکولوژیکی از قبیل زیستگاه طبیعی گونه‏ نیلوفر آبی، مورد توجه خاص کشورهای عضو کنوانسیون رامسر قرار دارد. این گونه ی گیاهی زیبا، از جمله گونه های حاشیه ای تالاب ها می باشد که به دلیل تخریب زیستگاه های طبیعی آن، هم اکنون در تعداد بسیار محدودی از تالاب های شمال ایران می روید. نیلوفر نماد کمال و رسایی به شمار می رود، زیرا برگ ها، گل ها و میوه اش دایره ای شکل هستند و دایره خود از این جهت که کامل ترین شکل است نماد کمال به شمار می رود. از آنجا که غنچه های گل نیلوفر در سپیده دم باز و در هنگام غروب بسته می شود به خورشید نیز شباهت دارد و خورشید خود منبع الهی زندگی است شاید به همین دلیل باشد که گل نیلوفر به عنوان نماد زندگی دوباره (جهان مینو) نیز به شمار می رود.
این گونه گیاهی فوق العاده زیبا در اواسط فصل بهار شروع به رشد و گسترش می کند و در اواسط فصل بهار به گل می نشیند که این زمان بهترین زمان برای تماشای این مخلوق بی نظیر خداوند است. زیبایی آب بندان در زمان گل دهی این گل قابل وصف نیست به طوری که تبدیل به دشتی می شود که تا چشم توان دارد پر است از گل های نیلوفر که گویی فرشی با رنگ صورتی سرتاسر آبندان را پوشانده است. تصور دیدن شالیزارهای پهناور سبز رنگ در فصل بهار و زرین در فصل تابستان و عطر خوش برنج در کنار گل های صورتی رنگ نیلوفر که فضای شالیزارها و آب بندان را پوشانده است، رویایی است که هر بیننده ای را مدهوش خود می کند.
علاوه براین در اواخر تابستان، بعد از برداشت برنج و با شروع اولین باران های پاییزی و غرقاب شدن شالیزارهای پهناور و بالا آمدن آب آب بندان، محیط برای زمستان گذرانی پرندگان آبزی و کنار آبزی از جمله مرغابی های زیبا، به گونه ای منحصر به فرد فراهم می شود. تماشای پرندگان مهاجر در کنار کومه ها و قایق های کوچک چوبی داخل آب در زمان مه صبحگاهی، آرامشی است کم نظیر که در کمتر جایی می توان به آن رسید که خود از دیگر جاذبه های مورد علاقه هر طبیعت دوستی می باشد. شایان ذکر است که زیبایی جاذبه های شهر بابلسر دلیلی بر آن شده که گردشگران و حتی هم استانی ها و هم شهریان بابلسر نیز از وجود این مکان-های منحصر به فرد و زیبا در شهرستان بابلسر غافل شده و کمتر با آن آشنا باشند.
اما با وجود این همه زیبایی، اخیراً عوامل متعددی آبندان های منطقه و خصوصاً آبندان رودبست را تهدید می کند که می توان به برداشت بی رویه نیلوفر آبی اشاره کرد که اخیراً جمعیت آن در این آبندان نسبت به 4 سال گشته از نصف هم بسیار پایین آمده است. همچنین تشویق کشت دوباره برنج در منطقه که با توجیح غلط اقتصادی توسط مسئولین سازمان جهاد کشاورزی انجام می شود، به هر قیمتی، حتی خشک شدن کامل آبندان ها و چاه های اطراف و ورود هزاران تن سموم و کودهای کشاورزی به منابع آبی به ترغیب کشاورزان زحمتکش می پردازند، که در 4 سال گذشته شاهد این همه پایین آمدن سطح چاه های منطقه و خشک شدن کامل آبندان ها و انواع بیماری ها نبوده ایم. علاوه براین کشت دوباره برنج در منطقه موجب ورود هزاران تن کود شیمیایی و سموم آفت کش، از قبیل ارگانوکلره ها و ارگانوفسفره ها شده است که حتی میزان مصرف این نهاده های کشاورزی در کشت دوباره بسیار بیشتر از کشت اول برنج می باشد که محیط جوابگوی این همه سموم نمی باشد. عوامل یاد شده علاوه بر آلودگی آب های سطحی و زیر زمینی موجب شده است که اخیراً شاهد ناپدید شدن بسیار از گونه های مهم از جمله کرم خاکی، انواع دشمنان طبیعی آفات و غیره باشیم. علاوه براین تجمع این سموم و فلزات سنگین و سمی موجود در آنها از قبیل جیوه، سرب، کادمیوم، ارسنیک و مواردی از این قبیل در طول زنجیره غذایی موجب به خطر افتادن سلامت تمامی موجودات از جمله انسان ها شده است که اخیراً شاهد گسترش انواع بیماری ها که در رأس آنها انواع سرطان ها و بیماری های اعصاب و روان می باشد بوده ایم. بنابراین عوامل مهم یاده شده به گونه ای در منطقه حاد شده است که نگاه همه جانبه مسئولین محترم را بیش از بیش به خود می طلبد.

گل نیلوفر در تالاب می روید، تا همه بدانند که در سخت ترین شرایط می توان بهترین ها را آفرید.

محسن احمدپور، دکتری بوم شناسی و مدیریت حیات وحش، گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان m_ahmadpour_en@yahoo.com.com))
موسی احمدپور کارشناس ارشد RS & GIS، دانشکده بیولوژی و محیط زیست، دانشگاه جنگلداری نانجینگ، چین (mosa_ahmadpour_en@yahoo.com)

زمان انتشار: 1394/02/29 به نقل از پايگاه اطلاع رساني صنعت آب و برق(پاراب) نسخه چاپی
ذخیره شده ها